احمد منزوى
2775
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
« قانون مسعودى » ست با افزودگيهايى . واپسين ترصيد در آن به سال 1131 ق ، به روزگار محمد پادشاه فرزند سليم ( ؟ ) است . آغاز : چون تفصيل راصدين در چند موضع از اين نموده شد ، جدولى كه استاد كل ابوريحان بيرونى در اين جنگ نقل شد . نسخهها 1 / 217 . * احوال سهام : در دانستن سال و احوال سهام . تنها « باب » نهم آن در نسخه هست ، و اين باب در 8 « فصل » است : فصل يكم اندر بيرون آوردن سهم سعادت . واوپسين فصل فى الضمير . الهيات ، مشهد 1 / 347 . * احوال عناصر و كاينات جو . از عبد اللّه فرزند اصيل ، در 1 « مقدمه » و 2 « مقاله » ، به نام شاه عبد اللّه . روزگارش بدست نيامد ، جز آنكه در مجموعهاى است از سدهى 10 ق . آغاز : تعالى جناب ذاته عن ان يدر كه العصم و الخيال . خوانسارى 1 / 91 . * احوال نيرين . ن . گفتارىست در بيان خورشيد و ماه و اينكه زمين مركز جهان است ، به خواهش دوستان . ( - اثبات سكون زمين ، اثبات حركت شمس ) . آغاز : بر ضماير صافيهى هوشمندان و آگاه و خواطر . . . كه در باب نيرين شمس و قمر فيما بين بعضى از . . . مناظره و مباحثه به ظهور رسيده . نسخهها 1 / 217 ( 1 نسخه ) . * اختربينى - نجوم . * اختر جمالى : منظر نجوم . از شير محمد فرزند حسين منجم ، مشهور به هزارهاى . روزگارش و نام كار يا كارهايش روشن نيست و نياز به بررسى دارد : از روزگار اكبر پادشاه ( 963 - 1014 ق ) يا جهانگير ( 1014 - 1037 ق ) ( - اختر هزارى ) . منظومهاى است در 362 بيت . در آن آمده : نام من شير محمد ياب - * مولدم هزارهى پنجاب . . . در تخلص هزاريم نام است * . . . بود ز هجرت رسول عرب - سى و سه يكهزار ماه رجب . . . * كردم اختر جمالى آن را نام . . . سيصد و شصت بيت و اثنين . در اينكه چه جدايى با « اختر هزارى » دارد ، بايستى بررسى شود . آغاز : گويم اكنون سخن به لفظ لطيف - * به زبان فصيح و بحر خفيف - خوش قواعد برآورم ز نجوم - * محض للّه سازمش منظوم . مشترك 1 / 230 ( 3 نسخه ) ، همانجا 7 / 817 « اختر جمالى : منظر نجوم » ، همانجا 9 / 1924 . بشير حسين ، شيرانى 3 / 520 « منظر نجوم » سرودهى 1030 ، آغاز برابر . * اختر قليچ خانى - اختر هزارى . * اختر هزارى : اختر قليچ خانى : هفت اختر . از شير محمد هزارهاى كه ياد او در « اختر جمالى » ( - بالا ) گذشت . به نام قليچ خان منصبدار هزارهى پنجاب ( د 1065 / 1655 م ) ( قاموس مشاهير 2 / 146 ) ، به روزگار اكبر پادشاه ( 963 - 1014 ق ) ، در رجب 1002 / مارس 1594 م ، و يا جهانگير ( 1014 - 1037 ق و تاريخ 1052 ق / 1642 م . در آن بارها از خود به « هزارى » ياد كرده . و در انگيزهى سرودن مىگويد : شاه و الا چنان اشارت كرد . . . * هم به آنوقت كردمش آغاز - تا به سى روز شد تمام اين راز . . . * سالش از سروپاى غرايبگير ( 1002 ) . . . نام من شير محمد ياب - * مولدم دان هزارهى پنجاب - هست خطابم هزارى بن حسين . برخى نسخهها در 7 « اختر » و برخى با سربند « باب » است . و با يكديگر جدايى دارند .